X
تبلیغات
نماشا
رایتل

علم و دامپروری

تعیین قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام و اسید های آمینه

تعیین قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام و اسید های آمینه  پودر گوشت و استخوان در
 جوجه های گوشتی

حسین جانمحمدی، حسن نصیری مقدم، جواد پوررضا  ، محسن دانش مسگران و ابوالقاسم گلیان

1-دانشگاه تبریز  دانشکده کشاورزی گروه  علوم دامی 2- دانشگاه  فردوسی  مشهد  دانشکده کشاورزی گروه علوم دامی،
3- دانشگاه  صنعتی  اصفهان  دانشکده کشاورزی گروه علوم دامی4- دانشگاه مانیتوبا  کانادا  دانشکده کشاورزی گروه علوم دامی

 

چکیده

قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام و اسید های آمینه شش نمونه پودر گوشت و استخوان با استفاده از 84  قطعه جوجه خروس گوشتی و با تغذیه شش جیره غذائی نیمه خالص بر پایه نشاسته ذرت و حاوی هر یک از شش نمونه پودر گوشت واستخوان بعنوان تنها منبع پروتئین و یک جیره غذائی پایة ذرت- سویا ، در سن 38 روزگی و  در قالب طرح کاملاٌ تصادفی  با چهار تکرار مورد مطالعه قرار گرفت. از اکسید کروم در جیره پایه و جیره های آزمایشی به عنوان معرف غیر قابل هضم  استفاده گردید. قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام در بین نمونه های پودر گوشت واستخوان تفاوت معنی داری (05/0P<) نشان داده و میانگین و دامنه تغییرات آن معادل 9/79 و 1/86-5/72 درصد بود. به استثناء لیزین، هیستیدین، ایزولوسین، لوسین، والین، متیونین و اسید گلوتامیک، قابلیت هضم سایر اسیدهای آمینه ضروری و غیرضروری تفاوت معنی داری نشان داد (05/0P<).آرژنین با میانگین 1/88 و متیونین با 5/47 درصد به ترتیب بالاترین و پائینترین قابلیت هضم ظاهری را در بین اسید های آمینه داشتند. میانگین( و دامنه تغییرات) قابلیت هضم ایلئومی ظاهری لیزین، اسید های آمینه گوگرد دار و ترئونین به ترتیب برابر 3/69 (6/73–8/65)، 8/54 (4/59–3/45) و71 (4/84–6/56) درصد بود. از نتایج این آزمایش چنین استنباط می شود که پودر گوشت و استخوان مورد مطالعه گرچه ذارای ارقام بالاتری از قابلیت هضم ظاهری ایلئومی پروتئین خام و  اسید های آمینه (9/79 و5/67 درصد) می باشد ولی از سطح پروتئین خام و اسید های آمینه قابل هضم آن کمتری برخوردار است.

واژگان کلیدی: پودر گوشت واستخوان، قابلیت هضم ایلئومی، اسید های آمینه، جوجه های گوشتی

 

مقدمه

متابولیسم نیتروژن در سکوم و سایر بخشهای انتهائی دستگاه گوارش طیور شامل تجزیه ترکیبات نیتروژن دار( از منشاء غذائی و غیر غذائی) و سنتز پروتئین میکروبی است. مقدار اسید های آمینه موجود در فضولات نسبت به محتویات ایلئومی تحت تاثیر تعادل این دو فعالیت متابولیکی می باشد. در صورتیکه فعالیتهای تجزیه ای غالب باشد،دفع اسید های آمینه در فضولات کاهش و بر عکس به هنگامی که فعالیت سنتزی میکروبها غالب است تولید پروتئین میکروبی افزایش یافته و منجر به دفع بیشتر اسید های آمینه خواهد شد. نتیجه این دو فعالیت معکوس، تعیین قابلیت هضم پروتئین و اسید های آمینه را از طریق تجزیه فضولات تحت تاثیر قرار داده و منجر به تخمین های بالا و پائین از قابلیت هضم اسید های آمینه می شود (8). تعیین قابلیت هضم  پروتئین و اسیدهای آمینه مواد غذائی در سطح ایلئوم روشی برای کنترل اثرات میکروارگانیسم های انتهای دستگاه گوارش بر ارقام قابلیت هضم اسید های آمینه است که توسط پاین  و همکاران(7) پیشنهاد شده است. والیس و بالنو (10) و کدیم و همکاران (3)  با تجزیه محتویات ایلئوم و فضولات جوجه ها، قابلیت هضم اسید های آمینه مواد غذائی متداول درتغذیه طیور را مورد مقایسه قرارداده و دریافتند که اندازه گیری قابلیت هضم اسید های آمینه  در سطح ایلئوم در مقایسه با کل دستگاه گوارش از اعتبار بیشتری برخور دار بوده و معیار دقیقتری از قابلیت استفاده اسید های آمینه می باشد. نظر به اینکه ضرایب قابلیت هضم پرتئین خام و اسید های آمینه نمونه های پودر گوشت و استخوان تولیدی در کشور مورد بررسی قرار نگرفنه است  لذا هدف از تحقیق حاضر؛ تعیین قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام و اسید های آمینه شش نمونه پودر گوشت واستخوان با استفاده از جیره پایة ذرت - سویا در جوجه های گوشتی در سن 6 هفتگی بود .

مواد و روشها

مخلوط50 به 50 ( وزنی به وزنی)  شش جیره غذائی نیمه خالص( بر پایه نشاسته ذرت و حاوی شش نمونه پودر گوشت واستخوان به عنوان تنها منبع پروتئین) و جیرة پایه ذرت - سویا به 84 قطعه جوجه خروس سویه آربورآکرز که  در گروه های سه تائی، بطور تصادفی به 28 واحد آزمایشی متشکل از قفسهای با کف توری سیمی توزیع شده بودند، در سن 34 تا 38 روزگی بطور آزاد تغذیه شدند. از اکسید کروم (CHROMIUM OXIDE 99% ,KESCO, CHINA) در جیره های غذائی به عنوان معرف غیرقابل هضم استفاده گردید. در پایان روز چهارم جوجه ها با تزریق 3/0میلی لیتر کتامین به ورید بالی بیهوش و کشته شده و محتویات ایلئومی مطابق روش کدیم و همکاران (3) جمع آوری تا زمان تجزیه شیمیائی در دمای 20- درجه سانتیگراد در فریزر نگهداری شد. ماده خشک مطابق توصیهAOAC (1)  و پروتئین خام به روش کلدال تو سط دستگاه 2300 Kjeltec Analysis Foss Tecator، درنمونه های پودرگوشت واستخوان و محتویات ایلئومی اندازه گیری شد.کروم به روش جذب اتمی و اسیدهای آمینه به روش کروماتوگرافی تبادل یونی توسط دستگاه تعیین کننده اسید آمینه و پس از هیدرولیز نمونه ها  تحت  شرایط خلاء در اسید کلریدریک 6 نرمال به مدت 110 درجه سانتیگراد، در آزمایشگاه تغذیه دام دانشگاه مانیتوبای کانادا انجام شد. اسید های آمینه متیونین و سیستئین بطور جداکانه پس از اکسیداسیون نمونه ها با اسید پرفرمیک فنلی تجزیه شدند. قابلیت هضم پروتئین و اسید های آمینه در هر یک ازنمونه های پودر گوشت واستخوان با استفاده از روش اختلاف و فرمول پیشنهادی فن و سائر (2) برآورد شد. تجزیه و تحلیل آماری داده های بدست آمده جهت مطالعه اثرات نمونه های پودر گوشت واستخوان در قالب طرح تجزیه واریانس یک طرفه، با استفاده از رویه GLM نرم افزار SAS ( 9 ) و مقایسه میانگین ها نیز با استفاده از آزمون دانکن انجام شد.

نتایج و بحث

 قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام در بین نمونه های پودر گوشت واستخوان تفاوت معنی داری (05/0P<) نشان داد(جدول 1). میانگین قابلیت هضم ظاهری پروتئین خام(جدول 1) برا بر 9/79 درصد بوده و در دامنه 5/72 تا 1/86 درصد متغیر بود. ارقام قابلیت هضم پروتئین خام درنمونه های پودر گوشت و استخوان در دامنه ضرایب قابلیت هضم گزارش شده توسط لسون و سامرز(5) برای منابع پروتئین حیوانی شامل پودر خون، پودر ماهی، و پودر گوشت بود.

به استثناء لیزین، هیستیدین، ایزولوسین، لوسین، والین و متیونین قابلیت هضم ایلئومی ظاهری سایر اسید های آمینه ضروری و مجموع اسید های آمینه ضروری تفاوت معنی داری (05/0 P< ) دربین نمونه های پودر گوشت واستخوان نشان داد (جدول 1). اسید های آمینه آرژنین و متیونین با میانگین 1/88 و 4/47 درصد به ترتیب بیشترین و کمترین ضریب قابلیت هضم ظاهری را داشت. قابلیت هضم لیزین از اغلب مقادیر گزارش شده توسط سایر محققین(4، 3)  بیشتر بود. بطور کلی قابلیت هضم اسید های آمینه بازی شامل آرژنین، لیزین و هیستیدین، بالا و بیشتر از 60 درصد تعیین شد. آهنگ تغییرات قابلیت هضم اسید های آمینه بازی از تراکم آنها (داده ها ارائه نشده است) در نمونه های پودر گوشت و استحوان تبعیت کردند.  قابلیت هضم ترئونین در پودر گوشت واستخوان مورد مطالعه، از سطح بالائی برخوردار بوده و در مقایسه با نتایج سایرین(4، 3)   بیشتر و برعکس قابلیت هضم متیونین، بطور قابل ملاحظه ای کمتر بود. قابلیت هضم سیستئین درمقایسه با تنها گزارش اخیر موجود(4) نسبتاًً بیشتر بود. به هر حال قابلیت هضم پائین اسید های آمینه گوگردار نشان دهنده تخریب احتمالی آنها در حین فرآیند پودر گوشت واستخوان می باشد. اوپسوت و همکاران(6) نشان دادند که تخریب حرارتی پروتئین در پودر ماهی موجب افزایش پیوند های دی سولفیدی شده و از طریق افزایش سرعت عبور پروتئین در دستگاه گوارش، قابلیت هضم آن را کاهش می دهد. همچنین نشان داده شده است که اسید های آمینه گوگرد دار و بویژه سیستئین بیشتر تحت تاثیر دما و فشار مورد استفاده در فرآیند تولید پودر گوشت واستخوان می باشد.(11).

جدول 1-  درصد ضرایب قابلیت هضم ظاهری ایلئومی پروتئین خام و اسید های آمینه در هریک از شش نمونه پودر گوشت واستخوان  (ارقام بر حسب وزن تر)

       

پودر گوشت و استخوان

خطای استاندارد

1

2

3

4

5

6

پروتئین خام

5/80 ab

1/86 a

3/79 ab

4/73 b

6/85 a

5/72 b

23/0

گلایسین

2/67 b

2/76 ab

2/72 b

4/77 ab

7/83 a

9/65 b

26/0

آرژنین

5/83 b

4/88 ab

4/90 a

4/88 ab

1/89 a

2/89 a

11/0

لیزین

9/69 a

4/70 a

9/67 a

2/67 a

6/73 a

8/65 a

26/0

هیستیدین

5/60 a

5/60 a

65 a

5/60 a

1/68 a

6/58 a

30/0

ایزولوسین

3/58 a

1/60 a

3/70 a

5/64 a

6/73 a

62 a

41/0

لوسین

3/72 a

7/67 a

1/74 a

65 a

6/77 a

9/67 a

32/0

والین

4/64 a

6/60 a

2/69 a

6/66 a

2/77 a

7/64 a

40/0

متیونین

3/49 a

4/34 a

7/51 a

6/46 a

2/57 a

1/45 a

80/0

سیستئین

8/69 a

8/63 ab

1/57 ab

8/63 ab

9/65 a

1/50 b

34/0

فنیل آلانین

4/70 b

2/72 b

2/75 ab

6/76 ab

3/84 a

77 ab

26/0

تر ئونین

6/56c

8/72 abc

1/75 ab

6/67 bc

4/84 a

6/68 abc

36/0

مجموع اسید های آمینه ضروری

6/62 b

5/65 ab

5/69 ab

4/66 ab

5/77 a

3/63 ab

32/0

a-c میانگین های با حروف غیر مشابه در هر ردیف تفاوت معنی داری دارند(05/0P<0)

نتیجه گیری

بطور کلی نتایج این آزمایش نشان داد گرچه ضرایب قابلیت هضم ایلئومی ظاهری پروتئین خام و اسید های آمینه ضروری  پودر گوشت و استخوان مورد مطالعه در مقایسه با اغلب گزارشات موجود بالا تر می باشد ولی بدلیل تراکم پائین پروتئین خام و اسید های آمینه ضروری (داده ها ارائه نشده است) آن، مقادیر پروتئین خام و اسید های آمینه قابل هضم بطور نسبتا قابل ملاحظه ای پائین می باشد.

منابع

1.       Association of official Analytical Chemists. 1990. Official Methods of Analysis.15th ed. Association of Official Analytical Chemists, Washington, DC

2.       Fan, M. Z.,W. C. Saure. 1995. Determination of apparent ileal amino acid digestibility in barley and canola meal for pig with the direct, difference, and regression methods. J. Anim. Sci. 72: 2364-2374.

3.       Kadim, I. T., P. J. Moughan, and V. Ravindran. 2002. Ileal amino acid digestibility assay for the growing meat chicken-comparision of ileal and excreta amino acid digestibility in chicken. Br. Poult. Sci. 44:588-597

4.       Karakas, P., H. A. J. Versteegh, Y. V. D. Honing, J. Kogut, and A. W. Jongboloed 2001. Nutritive value of the meat and bone meal from cattle or pig in broiler diets. Poult. Sci. 80:1180-1189

5.       Lesson, S., and J. Summers. 2001. Scott’s Nutrition of the chicken. 4th  ed. University books, P. O. Box 1326, Guelph, Ontario, Canada, N1H 6N8.

6.       Opstvedt, J., R. Miler, R. W. Hardy, and J. Spinelli. 1984. Heat induced change in sulfaydyl groups and disulfide bonds in fish protein and their  effect on protein and amino acid digestibility in rainbow trout. J.Agric.Food.Chem. 32:929-935.

7.       Payne, W., G.F. Combs, R. R. Kifer, and D. G. Snider. 1968. Investigation of protein quality- ileal recovery of amino acids.In: Ravindran, V., and W. L. Bryden. 1999. Amino acid availability in poultry-in vitro and in vivo measurements. Aust. J. Agric. Res. 50:889-908.

8.       Ravindran, V., and W. L. Bryden, 1999..  Amino acid availability in poultry- in vitro and in vivo measurements. Aust. J. Agric. Res. 50:889-908

9.       SAS Institute. 2002. SAS® User’s Guide: Statistics. Version 9 Edition. SAS Institute Inc., Cary, NC.

10.    Wallis, I. R., and D. Balnave. 1984. A comparison of amino acid digestibility bioassay for broilers. Br. Poult. Sci. 15:389-400.

11.    Wang, X., and C. M. Parson. 1998a. Effect of raw material source, processing system, and processing temperatures on amino acid digestibility of meat and bone meal. Poult. Sci. 77:834-841.

 

 

Determination of crude protein and amino acids apparent ileal digestibility of meat and bone meal in broiler chicken

Abstract

Apparent ileal digestibility(AID) of crude protein(CP) and amino acids(AA) in six meat and bone meal samples was studied at 38 days of age  in a completely randomized design with four replicates and six  corn starch based  semipurified diets and a corn-soy bean meal basal diet to 84 male broiler chicks .Cr2o3 was used as indigestible markers in diets. AID of  CP  showed significant differencest(P<0.05) among meat and bone meal (MBM) samples. Mean value for AID of CP were 79.9  and varied from 72.5 to 86.1 percent. AID of indispensable AA ( except for Lys, His, Ile, Leu, Val and Met), and Sum of indispensable AA were significantly different among MBM samples(P<0.05). Arg and Met showed the highest and lowest AID value among indispensable AA(88.1 and 47.5 percent, respectively). Average of AID for Lys, Sulfor amino acids and Thr were 69.3, 54.8 and 71 percent, respectively. The results of this experiment showed that AID of CP and AA(79.9 and 67.5 %)  were relatively high in the studied meat and bone meal but the digestible CP and AA content were low.

 

Key Words: Meat and Bone Meal, Ileal Digestibility, Amino Acids, Broilers