X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

علم و دامپروری

تفاله گوجه فرنگی و استفاده آن در تغذیه دام

رشید صفری 1، رضا ولی زاده 2، عباسعلی ناصریان2،  عبدالمنصور طهماسبی2و جواد بیات 1

 

1- دانشجویان دوره کارشناسی ارشد و  2- اعضاء هیات علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد 

 

واژه های کلیدی: تفاله خشک گوجه فرنگی، سیلو تفاله گوجه فرنگی ، تولید شیر   

 

مقدمه

 

گوجه فرنگی از محصولات عمده باغی دراستان خراسان رضوی است و میزان تولید آن در این استان به حدود یک میلیون تن می رسد. بخش عمده این محصول (حدود80%) برای تولیدات مهمی چون رب ،سس گوجه فرنگی وچاشنی های مختلف مورد استفاده قرار می گیرد. پس از استخراج عصاره از گوجه تازه آنچه باقی می ماند تحت عنوان تفاله گوجه فرنگی حاوی آب، دانه و پوسته است و معادل یک پنجم وزن گوجه تازه (160000تن) است(7). تفاله گوجه فرنگی به علت تولید در ماه های گرم سال و رطوبت بالا و غنی بودن از مواد مغذی مختلف به سرعت کپک می زند و از بین می رود. بنا بر این جهت استفاده بهینه آن در تغذیه دام باید به روش های مختلف از جمله خشک نمودن و سیلو کردن آن را حفظ کرد (2، 5، 9) .وضعیت تولید علوفه و خوراک دام در کشورکه نسبت به  جمعیت دامی کمبود بارزی دارد ایجاب می کندتا از هر ماده خوراکی و فرعی که قابلیت استفاده در تغذیه دام را دارد استفاده شود یکی از این تولیدات تفاله گوجه فرنگی است. استفاده از این ماده علاوه بر کاهش هزینه تغذیه از بروز مشکلات زیست محیطی نیز جلوگیری می کند. هرچند تفاله گوجه در تغذیه گاو های شیری در استان خراسان مورد استفاده قرار می گیرد ولی اطلاعات پژوهشی تعیین کننده و راهگشا ئی در این زمینه کمتر در دسترس است. هدف ازاین مطالعه شناخت بهتر خصوصیات شیمیایی وتغذیه ای تفاله گوجه فرنگی و تعیین بهترین نوع مصرف آن (سیلو شده یا خشک شده) در رابطه با عملکرد گاو های شیری بود. 

مواد و روش ها

تفاله گوجه فرنگی مورد نیاز از 3 کارخانه تولید رب در استان خراسان رضوی  تهیه شد. ارزیابی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی تفاله بر روی نمونه های تصادفی انجام شد AOAC(1995). بخشی از تفاله گوجه جهت نگهداری آفتاب خشک و ماده خشک آن به93 درصد رسید و بخشی برای تهیه سیلوی تفاله با استفاده از آفتاب مقدار ماده خشک آن به 34% رسانده شد.

  تعداد 9 راس گاو هلشتاین با روز های شیردهی 10 ±  70  و وزن  زنده    20  ± 600  کیلوگرم با توجه به تعداد شکم و میزان تولید در قالب طرح مربع لاتین 3× 3 به سه تیماردر سه دوره آزمایشی 21 روزه شامل 14 روز عادت پذیری و 7 روز نمونه گیری اختصاص داده شدند. تیمارهای آزمایشی شامل: 1) تیمار شاهد 2)تیمار حاوی 10%  تفاله خشک گوجه 3) تیمار حاوی 10%  سیلوی گوجه فرنگی بودند. جیره ها به صورت کاملا مخلوط و در سه وعده در اختیار گاو ها قرار گرفت. گاوها در شبانه روز سه بار ( در ساعات 6:00، 14:00 و22:00) دوشیده شدند. نمونه گیری از شیر در سه روز آخر هر دوره در زمان شیر دوشی انجام شد و ترکیبات شیر (پروتتین خام، چربی، لاکتوز، مواد جامد غیر چربی)  با استفاده از دستگاه میلکواسکن (Foss Electric, Conveyor 4000)تعیین شد. داده های حاصل از آزمایش با استفاده از رویه GLM برنامه آماری SAS آنالیز آماری شد.

 نتایج وبحث

تفاله خشک گوجه فرنگی شامل 3/3 ± 5/57% پوسته و 6/3 ± 5/42% دانه بود. وزن متوسط هر دانه 2/ 3 میلی گرم  به دست آمد.  وزن بخش پوسته حدوداًًًًًً 15% بیشتر از بخش دانه بود اگرچه گزارشی دراین رابطه از منابع موجود به دست نیامد اما می توان گفت درصد هر یک از این بخش ها به واریته گوجه وفرایند های انجام شده در کارخانه بستگی دارد (3). ترکیب شیمیایی تفاله گوجه فرنگی و اجزاء آن در جدول 3 نشان داده شده است. تفاله گوجه فرنگی مورد استفاده حاوی مقادیر بالای پروتئین خام ، NDF،  ADFو مقدارمناسبی چربی بود که در تطابق با مقادیر ارائه شده توسط استاندارد NRC (2001) می باشد. اما مقادیر پروتئین خام و چربی آن  بالا تر از مقادیر گزارش شده به وسیله کالویا و سایر1990 است. مقدارپروتئین خام دانه گوجه فرنگی بیشتر از کنجاله تخم پنبه محلی بود. میزان پروتئین خام پوسته  قابل مقایسه با یونجه خشک بود. بنا براین این محصول جانبی می تواند به عنوان یک منبع پروتئینی مورد توجه قرار گیرد.

مصرف ماده خشک (DMI ) ، تولید شیر و ترکیبات آن در جدول 4 آورده شده است. مصرف ماده خشک تحت تاثیر افزودن تفاله گوجه خشک و سیلوی آن قرار نگرفت ((P>0/05.

جدول3- ترکیب شیمیایی تفاله خشک گوجه فرنگی و بخش های آن

 

بخش پوسته

بخش دانه

تفاله گوجه فرنگی

ترکیب%

17/93 ± 78/0

05/93 57/0±

60/0± 36/93

ماده خشک

31/17 ± 95/0

38/31 ± 18/1

29/0±29/22

پروتئین خام

33/3± 58/0

56/15± 58/0

67/9 ± 58/0

چربی

5/65 ± 25/0

63/5 ± 62/0

60/5 ± 28/0

خاکستر

40/56 ± 40/1

50/50 ± 50/0

00/59 ± 00/2

NDF

00/55 ± 00/1

67/40 ± 10/2

25/49 ± 40/1

ADF

تولید شیر نیز تحت تاثیر افزودن تفاله گوجه خشک و سیلو گوجه قرار نگرفت ((P>0/05 که نتایج به دست آمده تایید کننده نتایج حاصله به وسیله بلیبساکیس 1990  است. درصد پروتئین شیر، چربی شیر، لاکتوز شیر و SNF بین تیمارها اختلاف معنی داری نداشت  ((P>0/05. این نتایج همانند نتایج به دست آمده به وسیله ویس و همکاران 1997 بود.

 

جدول3- ماده خشک مصرفی، تولید و ترکیبات شیر گاو های مورد آزمایش

 

 

 

تیمار

اثر جیره

شاهد

تیمار10%تفاله خشک گوجه فرنگی

تیمار10%سیلو گوجه فرنگی

 

ماده خشک مصرفی (کیلو گرم در روز)

56/25

50/26

77/24

n.s1

تولید شیر (کیلو گرم در روز)

33/41

12/41

31/41

n.s

شیر تصحیح شده برای 4%چربی (کیلو گرم در روز)

01/34

04/33

88/32

n.s

ترکیبات شیر%

 

 

 

 

پروتئین

09/3

14/3

11/3

n.s

لاکتوز

63/4

72/4

63/4

n.s

چربی

82/2

69/2

64/2

n.s

SNF

43/8

56/8

50/8

n.s

1 از نظر آماری در سطح احتمال 05/0 معنی دار نیست

نتیجه گیری

  نتایج به دست آمده از این مطالعه نشان داد که جایگزینی تفاله گوجه فرنگی خشک ویا سیلوی تفاله گوجه فرنگی به جای بخشی از علوفه جیره و بخشی از پروتئین جیره تاثیر معنی داری بر عملکرد دام ندارد. بنابراین می توان این محصول فرعی صنایع غذایی را جهت تامین بخشی از نیازمندی NDF وCP دام ها استفاده کرد بدون اینکه تاثیر منفی بر عملکرد تولیدی دام داشته باشد که با توجه به ارزان بودن این محصول فرعی استفاده از آن می تواند هزینه شیر تولیدی را بدون اثرات جانبی بر عملکرد حیوان کاهش داد .

 

References

1. AOAC. 1995. Official methods of analysis. 16th ed . Association of Official Analytical Chemists . Washington, DC.

2. Belibasakis, N. G. 1990. The effect of dried tomato pomace on milk yield and its composition, and on some blood plasma biochemical components in the cow . World Rev. Anim. Prod. 25 : 39.

3. Bieche, B., and X. Branthome. 2003. Proceedings of VIII International Symposium on the Processing Tomato. Istanbul, Turkey.

4. Caluya, R. R., and R. R. Sari. 1995. Exploratory trial on the feeding of tomato pomace to growing cattle. Don Mariano Mercos Memorial state university , Bacnotan , La Union. Philippines.

5. Fondevila, M., J. A. Guada, J. Gasa, and C. Castrillo. 1994. Tomato pomace as a protein supplement for growing lambs. Small Ruminant Res. 13:117.

7. Ministry of Jehad –Agriculture. 2004. Jehad-Agriculture in the mirror of statistics, plan and Budget office, Ministry of Jehad –Agriculture, Tehran, Iran.

8. NRC. 2001. Nutrient requirements of dairy cattle. National Academy Press, Washington, D. C.

9. O. Babayemi. J . R.A. Hamzat , M.A. Bamikole, N.F. Anurudu and O.O. Olomola. 2006. Preliminary Studies on Spent Tea Leaf: In vitro Gas Production as Affected by Chemical Composition and Secondary Metabolites. Pakistan J  .Nutri. 5 (5): 497.

10. Weiss, W. P., D. L. Frobose, and M. E. Kock. 1997. Wet tomato pomace ensiled with corn plants for dairy cow. J. Dairy Sci. 80:2896.

 

Effects of tomato pulp on performance of Holstein lactating cows

Abstract

To estimate effects of using tomato pulp on the performance of Holstein dairy cows 9 dairy cow 70 ± 10 days in milk were used as a replicate 3×3 Latin square design with 3 periods and 21 days each period ( two weeks adaptation period and one week for sampling ). The diets were consist of 1) control 2) diet of containing 10% dried tomato pulp 3) diet of containing 10% tomato pulp silage that fed to the cows as TMR ration. Dry matter intake, milk production and milk composition were recorded and analyzed. The results showed no significant differences for DMI, milk production and milk composition. This study showed that using dried tomato pulp or tomato pulp silage as 10% of the diets does not have negative effect on the performance of Holstein Dairy cows and this by product can be used as a feed stuff for dairy cows for reducing milk production cost. 

 

http://mehdinamdar.blogfa.com/post-87.aspx