X
تبلیغات
پیکوفایل
رایتل

علم و دامپروری

سندرم کبد چرب هموراژیک ( F.L.H.S) در طیور

مقدمه:
این بیماری در سال 1956 بوسیله آقای کاچ گزارش شد . عموماً در پرندگان  محصور در قفس و تغذیه شده با جیره های پر انرژی و اغلب در فصل گرما رخ می دهد . افزایش چربی در کبد همراه با درجات متفاوتی از خونریزی ،   امکان ایجاد با تغذیه اجباری غذای پر انرژی یا با به کار بردن اسـتروژن ظهور می کند . در دمای c ° 26  و جیره با 3000 kcal / kgمرگ و میر 20% است .

علائم ظاهری:

کاهش شدید تخمگذاری (از حدود 80 به 50% ) ، افزایش تدریجی مرگ میرگله ، حدود10%گله25-30%چاق تر از حد معمول می شوند ،  ظاهر اکثر پرندگان سالم ولی تاج وریش در بعضی زردکمرنگ است .

علائم کالبد شکافی:

کبـد متـورم،چرب ، همراه با خونریزی ، کبد ترد و جدا کردن هر قطعه از لوب ها مشکل است.کبـد زرد کم رنگ  ، حفره شکمی زرد کم رنگ و همـراه با چربی .

 

درجات خونریزی کبد: SCORE  LIVER

1- بدون خونریزی

2- خونریزی از0 تا5%

3- خونریزی از 6تا15%

4- خونریزی از 16 تا25%

5- خونریزی 25 % و بیشتر
بعلاوه یک خونریزی وسیع دیگر را می توان در انواع شدید تر آن مشاهده نمود .

تغییرات بافتی:

کیستهای بزرگ در سیتوپلاسم پارانشیم کبدی ، انسداد سینوسی ، خون گرفتگی و نقص سیستم عروقی ، نواحی نکروزه و فیبروزه درکناره لوبهای کبد ، تورم و پارگی هپاتوسیتها در اثر چربی بی اندازه ، غیر عادی شدن بافت سلولهاو جابجایی و تحلیل هسته ها ، جایگزین شدن ذرات مایع به جای هسته های هپاتو سیت و ساختارغیر  عادی در کبد ، کاهش فسفولپید کبد,همراه با افزایش چربی ،کبد هیپر تروف شده ، افزایش  اسید چرب اولئیک و پالمتیک و  الگوی اسیدهای چرب نامشخص از جمله تغییراتی اند که در بافتهای ذکر شده اتفاق می افتند .

در تشریح خون با موارد زیر روبه رو می شویم :        

کاهش استرادیول پلاسما از165به267 pg/ml  ، تغییردر ساختمان  1-25(OH2)D3 واختلال در متابولیسم کلسیم ، کاهش کلسیم خون مرغهای مبتلا به 74 mg/100ml  . فسفر بیش از کلسیم تحت تاثیر قرار می گیرد .

 

عوامل موثر در بروز بیماری شامل موارد زیر می باشد :

عوامل هورمونی ، دمای محیط و عوامل تغذیه ای .

عوامل هورمونی:

استروژن زیادهمراه انرژی زیاد باعث افزایش لیپید کبد وافزایش خونریزی کبد می شود . پروژسترون پلاسما نیز با شیوع مرتبط است . تیروئید بادخالت در متابولیسم باعث کاهش تجمع چربی می شود NKK سبب کاهش اندازه ومیزان لیپید کبد در پرندگان استروژنیزه شده می شود .

دمای محیطی :

بیشترین تلفات درگرمترین ایام سال اتفاق می افتد . در دمای متوسط تا بالا 25-30° c)) وجود تعادل مثبت انرژی را داریم . استروژن زیاد دردماهای بالاتر مضرتراست.

عوامل تغذیه ای:

فقط در هنگام تعادل مثبت انرژی رخ می دهد . تغذیه اجباری مرغان مسن به میزان150% تغذیه اختیاری به مدت 2 تا3 هفته ، انرژی مصرفی در دو حالت برابر بوده ولی  انرژی ذخیره ای در تغذ یه اجباری خیلی بیشتر است .

180kcal/day در تغذیه اجباری gr/day20

27kcal/day درتغذیه اختیاری3 gr/day

ارتباط بین سطح مصرف غذا وشیوع F.L.H.S

درجات خونریزی کبد = 0.047X - 2.9

Xغذای مصرفی به ازای هر پرنده در روزمی باشداز آنجاکه جیره شامل 3000Kcal/kghانرژی است

معادله بصورت :

1.016E-2.9               درمی آید

E انرژی مصرفی روزانه می باشد .

شروع خونریزی بادرجه 2

شدیدتر شدن مشکلات پرنده هنگام افزایش مصرف انرژی به بالاتراز305Kcal/ME/day

 

اثر انرژی جیره ودمای محیطی روی تغذیه و انرژی مصرفی مرغهای تخمگذار

30°c

18 °c

مصرفME

(Kcal/d)

غذای مصرفی

(G/d)

مصرفME

(Kcal/d)

غذای مصرفی

(G/d)

MEجیره

(Kcal/kg)

306

363

127

127

2860

318

361

118

118

3060

331

364

112

112

3250

348

366

106

106

3450

 

 

پیشگیری ودرمان با به کار بردن موارد زیر امکان پذیر است :

متعادل کردن انرژی جیره ، تنظیم دمای محیطی و  تغییردرعناصرجیره .

متعادل کردن انرژی :

وزن کشی حداقل 1% گله در هر ماه در صورت وجود سابقه F.L.H.Sو یا پیش بینی تاخیر در تولید ،

جایگزینی کربوهیدرات هابا مکمل چربی بشرط ثابت  بودن انرژی جیره ، کاهش انرژی جیره در اولین پیک تولید (باکاهش غلظت انرژی و کنترل تغذیه) ، کاهش8-5%غذا بعد از اولین پیک تولید ، استفاده از Finerوکاهش زمان غذادهی ، کاهش پروتئین خام وافزایش آمینو اسیدهای مصنوعی ، جایگزینی غلات کم انرژی مثل گندم و جو به جای ذرت ، استفاده از جیره ماهی-یونجه ویا ماهی- عصاره غلات به جای قسمتی از ذرت واستفاده از فراورده های جانبی با فیبر بالا می تواند در متعادل کردن انرژی موثر باشد .

تغییر عناصر جیره می تواند به طرق زیر انجام گیرد  :

- افزودن عوامل لیپو تروپیک مثل کولینmg/kg500)) ومتیونین به میزان1% .

- افزودن 0.3ppmسلنیم و50IU/kgVitEومقدار مناسبی اتوکسی کوئین .

- استفاده از ید .

- استفاده از آبهای سنگین .

تنظیم دمای محیطی شامل :

خنثی کردن تغییرات فصلی درجه حرارت ، استفاده از درجه حرارتهای بالاتر با کنترل محیط ساختمان ، کاهش مصرف انرژی با نگهداری پرندگان در 25-28°C به جای 20°C بعد از پیک تولید می شود .

F.L.H.S  یک بیماری متابولیکی است که درطیورخصوصا ًمرغهای پرتولید هنگام تعادل مثبت انرژی بویژه درهوای گرم اتفاق می افتد . وجود چربی در کبد و حفره شکمی  همراه با درجات متفاوتی ازخونریزی کبدی ازعلائم مهم آن می باشد. متعادل کردن انرژی جیره ، تنظیم دما مطابق باشرایط مختلف محیطی و افزودن بعضی عناصر و ویتامینها از راههای مقابله با آن می باشد .

منابع :

1 - Lesson .S .Diaz, G, and summers, j.D.1995 Poultry metabolic disorders and mycotoxins .university books.

2 - بزرگمهری فرد . م ، شجاعدوست . ب . راهنمای بیماریهای طیور

3 - بزرگمهری فرد . م ،  فتوحی .ع . بیماریهای طیور . انتشارات آموزش وپرورش معاونت کشاورزی

4 - چکاوک / دوره هشتم / شماره 4 ، زمستان 1375